تبلیغات
وطنیم ایران.آنا یوردوم آذربایجان - تبریز و اولین های تاریخ ایران
 
درباره وبلاگ




مدیر وبلاگ : میلاد عبدی
نویسندگان
صفحات جانبی
نظرسنجی
به نظر شما وضعیت موران در 4 سال آینده چگونه خواهد شد؟






آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
وطنیم ایران.آنا یوردوم آذربایجان
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM
شنبه 5 فروردین 1391 :: نویسنده : میلاد عبدی
      کاخ بلدیه تبریز                                        تهیه و ویرایش : ح . راشدی                

تَبْریزْ بزرگترین شهر آذربایجان ، شمال غرب کشور و مرکز استان آذربایجان شرقی است. این شهر بزرگ‌ترین قطب اداری، ارتباطی، بازرگانی، سیاسی، صنعتی، فرهنگی و نظامی این منطقه شناخته می‌شود. تبریز به دلیل جای‌دادن بسیاری از کارخانه‌های مادر و بزرگ صنعتی در خود و نیز وجود بیش از ۶۰۰ شرکت قطعه‌ساز در آن، دومین شهر آلوده و نیز یکی از بزرگترین شهر صنعتی در ایران پس از تهران به ‌شمار می‌رود و به دلیل صنعتی‌بودن، یکی از مهم‌ترین شهرهای مهاجرپذیر نیز محسوب می‌شود. این شهر قطب صنعت خودروسازی و قطعه‌سازی کشور بوده و با تولید سالانهٔ ۱۶ هزار دستگاه موتور دیزل، به‌عنوان بزرگ‌ترین تولیدکنندهٔ این نوع دستگاه در سطح منطقهٔ خاورمیانه شناخته می‌شود. تبریز با ۱٬۳۷۸٬۹۳۵ نفر جمعیت در سال ۱۳۸۵ خورشیدی، چهارمین شهر پرجمعیت در ایران پس از شهرهای تهران، مشهد و اصفهان محسوب می‌گردد.

اولین چاپخانه، اولین خیابانی که در محدوده ایران امروزی دارای برق شد، اولین پستخانه و اولین خط انتقال پست و… در تبریز بوده‌اند و به‌ همین علت، تبریز شهر اولین‌ها نامیده می‌شود. در ذیل توضیحات بیشتری در مورد اولین های تاریخ کشور در تبریز را می خوانید

چاپ و چاپخانه

در مورد اینکه چه کسی ابتدا چاپخانه را در محدوده سیاسی ایران امروزی و آذربایجان دایر کرد اختلاف است اما اولین چاپخانه سربی با حروف عربی – فارسی توسط میرزا زین العابدین تبریزی در تبریز دایر شد. اولین کتاب منتشر شده توسط این چاپخانه رساله جهادیه میرزاعیسی خان قائم مقام بود. این چاپخانه در سال ۱۲۴۵ تعطیل شد. در آن زمان هنوز واژه چاپ متداول نشده بود و به این دلیل آن را باسما‌خانه، بصمه‌خانه، مطبعه، دارالطباعه و دارالطبع می‌نامیدند.
بعد از دایر شدن چاپخانه سربی در تبریز، اولین روزنامه شهرستان‌ها هم به نام "روزنامه ملتی" نیز در تبریز منتشر شد که خبری از آن در شماره‌های سال ۱۲۷۵ هجری قمری وقایع اتفاقیه دیده می‌شود.
راجع ‌به محل چاپ اولین قرآن در ایران اختلاف نظر وجود دارد. به ‌عقیده برخی از مورخین در اواسط سال‌های ۱۱۹۹ هجری شمسی قرآنی توسط میرزاحسین خطاطی شده و توسط میرزا اسدالّله لیتوگرافی (چاپ سنگی) شد، در حالی که کمی قبل از آن میرزا عبدالوهاب به سال ۱۱۹۵/۱۱۹۶ هجری شمسی قرآنی را چاپ کرده بود. گزارش تاریخی دیگر حاکی از آن است که از بین چاپ‌های قرآن که با استفاده از روش لیتوگرافی انجام شده‌اند، اولین در سال ۱۲۱۲ هجری شمسی در تبریز انجام شد.

:: کتابخانه

کتابخانهٔ عمومی تربیت، نخستین کتابخانهٔ دولتی در محدوده ایران است که در سال ۱۳۰۰ به همت محمدعلی تربیت در شهر تبریز ایجاد شد. این کتابخانه در ابتدا "کتابخانه و قرائتخانهٔ عمومی معارف" نامیده می‌شد که بعدها به احترام بنیانگذار آن، تربیت نامیده ‌شد. در سال ۱۳۳۵ به علت کمبود فضای مطالعه، کتابخانهٔ ملی تبریز تأسیس شد که نسخه‌های خطی کتابخانهٔ تربیت پس از انقلاب به آن منتقل شده ‌است. همچنین وقف‌نامه ربع رشیدی که اولین اثر ثبت‌شدهٔ ایران در حافظهٔ جهانی است، در این کتابخانه نگهداری می‌شود.

:: سینما

اولین سینمای عمومی در ایران، به نام سینما سولی (خورشید) در سال ۱۲۷۹ در سالن نسبتاً بزرگی در طبقه دوم آموزشگاه کاتولیک فرانسوی در جنب کلیسای کاتولیک‌ها توسط آنان در تبریز تأسیس شد. تاسیس نخستین سالن سینمای عمومی تهران توسط میرزا ابراهیم خان صحاف باشی در سال ۱۲۸۴ به چهار سال بعد مربوط است.

:: مدرسه

نخستین مدرسه تحصیلات ابتدایی به شیوه نوین در ایران توسط میرزا حسن رشدیه در ششگلان تبریز بنیاد نهاده شد. میرزا حسن رشدیه در جوانی به بیروت رفت و در آنجا روش آموزش در دبستان‌ها را بررسی کرد پس از آن عازم استانبول شد آنگاه به مصر سفر کرد و پس از بازگشت به تبریز دبستانی به شیوهٔ آنها و با روش تدریس صوتی و نوین ، به زبان ترکی آذربایجانی و با کتاب " وطن دیلی "  را در سال ۱۳۱۲ هجری قمری  تاسیس کرد .                                 

دومین مدرسه به سبک نوین نیز به دست ایشان و به زبان فارسی در تهران دایر گردید . مدرسه مموریال نیز از مدارس قدیم شهر تبریز است که توسط آمریکایی‌ها اداره می‌شد.

:: کودکستان و مدرسه کر و لال‌ها

نخستین کودکستان و نخستین مدرسه کر و لال‌های ایران نیز در تبریز بنیاد گذاشته شد. جبار باغچه‌بان ابتدا در تبریز کودکستانی را تحت عنوان "باغچه اطفال" دایر کرد و به این دلیل خود را باغچه‌بان نامید. صمد سرداری‌نیا در کتاب "مشاهیر آذربایجان" در شرح زندگانی جبار باغچه‌بان توضیح می دهد : "  مدرسه کر و لال‌ها را جبار باغچه‌بان در سال ۱۳۰۳ با وجود مخالفت‌های زیاد از جمله رییس فرهنگ وقت دکتر محسنی در تبریز دایر کرد."  این کلاس جنب باغچه اطفال باغچه‌بان در کوچه انجمن در ساختمان معروف به عمارت انجمن تأسیس شد و برای اولین بار در محدوده ایران  فرزندان ناشنوا و  ناگویای آذربایجان توانستند در شهر تبریز علاوه بر خواندن و نوشتن به نوعی غیره منتظره ،‌حرف نیز بزنند !

جبار باغچه بان سپس به تهران آمد و در تهران نبز مدرسه کرو لالها را دایر کرد . وی اولین مؤلف و ناشر کتاب کودک در ایران است. او از سال ۱۳۰۷ خورشیدی علیرغم دشواری‌های وسیع چاپ و کلیشه، چاپ کتاب‌های ویژه کودکان را با نقاشی‌هایی که خود می‌کشید آغاز کرد. یکی از کتاب‌های وی با عنوان "بابا برفی" توسط کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان به چاپ رسیده و شورای جهانی کتاب کودک آن را به عنوان بهترین کتاب کودک انتخاب کرد.


جبار باغچه بان

:: ادبیات نوین

میرزا عبدالرحیم نجارزاده تبریزی معروف به "طالبوف" بنیانگذار انشای جدید فارسی نامیده شده ‌است. وی با کنار گذاشتن نوشتار ثقیل آن زمان، مطالب خود را با زبانی ساده و بی تکلف نشر داد و بدین ترتیب تأثیر زیادی بر متون فارسی گذاشت. وی به همراه میرزا زین‌العابدین مراغه‌ای در نثر و داستان نویسی و میرزا جعفر خامنه‌ای در شعر نخستین کسان بودند که تحول شگرفی را موجب شدند.                                  

میرزا فتحعلی آخوندزاده بنیانگذار نمایشنامه‌نویسی در ایران محسوب می‌شود          

 

  میرزا فتحعلی آخوندزاده                           

             آخوندزاده نخستین  آذربایجانی  بود که نمایشنامه‌نویسی را آغاز کرد. وی به دلیل اقامت در تفلیس از طریق سنت تئاتری آنجا با جهان تئاتر آشنا شده و آن را بهترین وسیله برای ترویج افکار نو یافته بود. آخوندزاده با شیوه‌ای متاثر از مولیر، پنج نمایشنامه به زبان ترکی نوشت. همچنین وی با نوشتن نخستین رمان  به زبان ترکی با عنوان " آلدانمیش کواکب " (ستارگان فریب خورده )  حکایت یوسف شاه سراج در سال ۱۸۵۷ میلادی پیشکسوت نویسندگان این رشته ادبی نیز به شمار می‌آید. همچنین میرزا آقا تبریزی اولین نمایش‌نامه‌نویس در ایران است که نمایش‌نامه‌های فارسی نگاشته‌است.

اولین تراموا : شهردار تبریز، احداث تراموا در تبریز را احیاگر «قونقای» قدیم تبریز در بیش از یک صد سال گذشته دانست و افزود: تبریز و شهروندان تبریزی با تراموا یا همان قونقای قدیم بیگانه نیستند و در یک صد سال گذشته به عنوان نخستین شهر در ایران از این وسیله نقلیه استفاده می‌کردند.

                                   

 

::  اولین خلبان  :              

کلنل محمد تقی خان پسیان به سال ۱۲۷۰ هجری شمسی در محله سرخاب تبریز دیده به جهان گشود . وی ضمن فراگیری دروس اولیه متداول، با تحصیل در مدرسه نظامی به درجه سروانی رسیده و در فر ماندهی نیروهای ژاندارمری مشغول به خدمت گردید

. کلنل بعد ها به آلمان عزیمت و با دیدن دوره هوانوردی و انجام سی وسه سورتی پرواز نام خود را به عنوان اولین خلبان آذربایجانی در ایران در تاریخ ثبت نمود.در دوران مراجعت به ایران در فروردین ۱۳۰۰ به عنوان حاکم خراسان منصوب و سرمنشا خدمات ارزنده ای در آن دیار شد.پسیان که به هفت زبان زنده دنیا آشنایی کامل داشت در ۱۰ مهرماه ۱۳۰۰ هجری شمسی طی توطئه ای از طرف حکومت وقت ، در هنگام مبارزه با اشرار کُرد قوچان شهید و سر از بدنش جدا گردید. پیکر وی را پس از غسل با آب سناباد، در میان حضور انبوه مردم تشیع و پس از طواف دور حرم مطهر امام  رضا (ع) در باغ نادری به خاک سپردند.                                      

                                                   

                                              

                                              کلنل محمد تقی خان پسیان

از طرف شهردار تبریز  در سال ۱۳۸۷ یادبودی  در سه راهی فرودگاه تبریز بنام وی و اولین خلبان ایران بنا گردید

                                                        

اولین عمل قلب باز و پیوند کلیه :

" آشنایی با کسی که اولین دفعه در ایران پیوند کلیه و اولین  عمل قلب باز را انجام داد ."

این پزشک جراح ، پروفسور  جواد هیئت فرزند میرزاعلی هیئت  از رجال مشروطیت  و رییس  انجمن  "اتحاد اسلام "  می باشد که به سال ۱۳۰۴ شمسی در تبریز  متولد گردید . وی پزشکی را در تهران  و استانبول و دوره ی تخصصی را در استانبول  سپس در پاریس  نزد پروفسور لشویتز (lichwitz  ) پزشک مخصوص  ژنرال دوگل  گذرانید  و در بازگشت به ایران  بیمارستان " جاوید " را در تهران  تاسیس نمود .      

                                                                                       

                                                               پرفسور جواد هئیت

دکتر هیئت در سال ۱۳۳۳ جراحی قلب بسته  و در سال ۱۳۴۰ جراحی قلب باز  را با روش  هیپو ترمی  برای اولین بار در ایران انجام داد و در سال ۱۳۴۷  اولین عمل پیوند کلیه و پیوند  قلب  را در سگ ، سپس  اولین عمل  پیوند کلیه  در انسان  را در تهران  انجام داد .

در همان  سال اولین عمل جراحی  قلب باز را E.c.c)  Extra cerkeualeri cardiyac)

در انسان  را با  موفقیت  به انجام رسانید . وی از  سال  1343 به مدت ۱۲ سال یکی از معتبرترین  مجله پزشکی  ایران " دانش پزشکی " را  منتشر کرد  .                                             

                 دکتر جواد هیئت یکی از پیشکسوتان جراحی قلب  باز در جهان  و بنیان گذار  جراحی قلب  در ایران بشمار می رود که از سال ۱۳۴۲ نماینده ایران در انجمن بین المللی جراحی بوده و ۳۱ سال در این سمت فعالیت داشته و یک شعبه ایرانی برای این انجمن هم در تهران تشکیل داده و از سال ۶۹ تا ۷۷ هم عضو هیأت مدیره جامعه جراحان ایران بود ه است  .

  وی علاوه بر انجام عملیاتهای پیچیده جراحی ،‌ بخصوص قلب در تهران ، سالها نیز در دانشگاه آزاد تهران تدریس جراحی کرده و  هم اکنون در "دانشگاه باکو " در جمهوری آذربایجان علاوه بر سرپرستی تیم جراحی ، در این دانشگاه نیز تدریس می کند.

پروفسور جواد هئیت علاوه بر علم پزشکی  تورکولوگ شناخته شده در جهان است که از ابتدای  سال  1358 و پس از انقلاب اسلامی  مجله ترکی – فارسی " وارلیق "  را در تهران منتشر کرد که انتشار آن بعد از ۳۲ سال ادامه دارد  و علاوه بر نوشتن مقالات متعدد در زمینه زبان و ادبیات ترکی در مجله وارلیق ، کتابهای ارزشمندی نیز در این زمینه چون " سیری در تاریخ زبان و لهجه های ترکی " ، "  تورکلری نین تاریخ و فرهنگینه باخیش " ، " مقایسه اللغتین " ، آذربایجان تاریخ و ادبیاتینا بیر باخیش  و …. تالیف کرده است .

 

پول کاغذی یا اسکناس

در سال ۶۹۳ هجری قمری در دوره گیخاتوخان مغول اولین پول کاغذی به نام چاو در تبریز چاپ شد. اما مردم آن را نپذیرفتند و پس از مدتی چاپ آن متوقف شد.

:: سکه ماشینی

از سال ۱۲۹۸ هجری قمری ضرابخانه ماشینی به طور رسمی در ممالک محروسه (ایران ) برقرار و تمام ضرابخانه‌های شهرهای معتبر برچیده شد. فکر ایجاد چنین ضرابخانه، سال‌ها قبل از این تاریخ، یعنی به سال ۱۲۲۲ هجری قمری در زمان ولیعهدی عباس‌میرزا نایب‌السلطنه در تبریز مورد توجه بوده و اقدام به تهیه مسکوک رسمی یا چرخی گردیده ولی به علت گرانی هزینه در حدود ۲۰۰ قطعه سکه سیمین تهیه و ضرابخانه تعطیل شد.

:: اتاق تجارت

نخستین اتاق بازرگانی نیز در تبریز بنیاد نهاده شده ‌است. تاریخ تأسیس اتاق تجارت در تبریز به سال ۱۲۸۵ هجری خورشیدی بر می‌گردد و اولین اتاق تجارت در سطح کشور بوده‌ است. اتاق تجارت تهران بعد از اتاق تجارت تبریز بنیاد یافته ‌است.

:: شهربانی

اولین نظمیه یا شهربانی به مفهوم امروزی توسط انجمن ایالتی آذربایجان در سال ۱۳۲۵ هجری قمری در تبریز به وجود آمد. اجلال‌الملک که نماینده انجمن ایالتی آذربایجان بود به سمت نخستین رییس شهربانی انتخاب شد. از جمله کارهای این سازمان انتشار نشریه‌ای بود که به نام "نظمیه تبریز" منتشر شد.

:: شهرداری

شهرداری تبریز نخستین شهرداری – یا به اصطلاح آن روز، بلدیه – در ایران بود که در سال ۱۲۸۷ بنیاد یافت و قاسم خان والی تحصیل کرده دانشگاه سن سیر (saint cyr) فرانسه به عنوان اولین شهردار تبریز انتخاب شد.

 

    :: تلفن                                                                                            

ولین مرکز تلفن در ایران در سال ۱۲۸۰ به همت قاسم خان والی در تبریز ساخته شد که وی چند سال بعد به عنوان اولین شهردار تبریز انتخاب شد.

:: برق

قاسم خان والی در سال ۱۲۸۱، امتیاز اولین کارخانه برق در ایران را برای احداث در تبریز به‌ دست آورد. وی در ابتدا توانست اطراف خیابان مجیدی (مجدالملک) را روشن نماید.

:: بلیط الکترونیکی

نخستین مجری سامانه بلیط الکترونیکی در ورزشگاه های ایران برای اولین بار  در ورزشگاه سهند تبریز اجرا شد.

کارت اعتباری اتوبوس شهری :
تبریز اولین شهر در محدوده ایران است که اتوبوس‌های شهری آن از کارت‌های هوشمند بدون تماس به جای بلیت‌های کاغذی استفاده می‌کنند.

کارت هوشمند مسابقات فوتبال :
اولین شهری در ایران است که برای تماشای مسابقات فوتبال، به جای بلیط کاغذی، از کارت هوشمند غیر تماسی استفاده می شود.

:: آتش‌نشانی

تبریز نخستین شهر در محدوده ایران است که دارای آتش‌نشانی است. اولین آتش‌نشانی در تبریز در سال ۱۲۲۱ هجری شمسی هنگامی که نیروهای روسی در تبریز مستقر بودند، ساخته شد. این شهر در حال حاضر دارای ۱۵ ایستگاه آتش‌نشانی است که بر اساس استاندارد جهانی (یک ایستگاه برای هر ۵۰٫۰۰۰ نفر)، شهر تبریز باید ۳۰ ایستگاه داشته باشد.

:: مؤسسه خیریه غیردولتی

اولین و قدیمی‌ترین مؤسسه خیریه غیردولتی در ایران، جمعیت خیریه نوبر تبریز است. این تشکل در سال ۱۳۲۶ توسط عده‌ای از خیرین محله نوبر تبریز با هدف مبارزه با فقر و کمک به مستمندان تأسیس شد و در سال ۱۳۳۱ رسماً به ثبت رسید.

آنچه ارائه شد قسمتی از اولینهای ایران در تبریز ( نه آذربایجان ) بود ؛  برای اطلاعات بیشتر  به کتاب "‌تبریز شهر اولین ها "  نوشته مرحوم  دکتر صمد سرداری نیا مراجعه کنید .

 

و اینهم تصاویری از دیدنی های شهر تبریز     

               

ارک علیشاه اثر قرن هفتم هجری

نماد شهر تبریز

 

 

 

 

دورنمایی از شهر تبریز      

 

 

 

مقبره الشعرا – تبریز  ( آرامگاه استاد شهریار  )

 

 

 

 

 تندیس ستارخان در جلو بنای موزه مشروطیت                     

        

 

 

 

 

 

              

                                      

                                                       

 

هتل ۵ ستاره ائل گؤلی ( El göli ) تبریز

 

 

 

  هتل ۵ ستاره بین المللی شهریار – تبریز     

 

 

             و در نهایت آنچه که پیر ، جوان و کودک آذربایجانی نماد آذربایجان را در آن می بیند :

 

                          

                                                             

                        سهند نیوز | 4 8907181698 L600 پاسخی برای یادداشت درباره پدیده تراکتورسازی / درتسخیرپوپولیسم

                                         طرفداران تیم محبوب آذربایجان " تراکتور سازی " ( تراختور )





نوع مطلب : آذربایجان، مناظر دیدنی تبریز، شهریار.حیدربابا، مناظر دیدنی وزیبای بخش موران، مناظر دیدنی اردبیل، 
برچسب ها : تبریز، آذربایجان تبریز، تبریزیم، تبریزلیلر، آذریلر،